تحلیلی بر فرایند مدیریت تصویر مقصد گردشگری شهری مورد مطالعه: کلان‌شهر تبریز

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز

چکیده

فواصل جغرافیایی و فرهنگی مابین شهرها و مقاصد از یک‌ سو و رقابت بین آن‌ها به‌ منظور توسعه صنعت گردشگری خود از سوی دیگر، باعث گردیده است که تصویر ذهنی گردشگران از شهرها، از تأثیرگذارترین مؤلفه‌های توسعه گردشگری شهری محسوب می‌شود.  به‌گونه‌ای که در علم بازاریابی از گردشگران کنونی با تصویر مثبت یا منفی از مقاصد، بازاریابان یا بازارزدایان آتی آن مقصد یاد می‌شود. تحقیق حاضر که در راستای تحلیل تصویر و برند مقصد شهری تبریز صورت گرفته، بر اساس روش تحقیق توصیفی-تحلیلی انجام‌شده است. برای تحلیل مدیریت تصویر استراتژیک برند تبریز، از مدل ترکیبی SWOT-AHP استفاده‌شده است. پس از شناسایی عوامل مؤثر بر تصویر برند تبریز، اقدام به توزیع پرسشنامه و پرسشگری در میان 50 نفر از کارشناسان شهری و گردشگری شهر تبریز شده است. وزن عوامل نیز با استفاده از مدل AHP و با بهره‌گیری ازنظر 20 نفر از کارشناسان و مدیران شهری و گردشگری در محیط نرم‌افزار Expert Choice محاسبه و تحلیل‌شده است. بر این اساس، وضعیت عوامل در چهار بخش قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت ها و تهدیدهای مدیریت تصویر برند شهر تبریز مشخص‌شده و سپس به تدوین استراتژی‌های متناسب با آن‌ها انجامیده است. نتایج نشان می‌دهد که راهبردهای خروجی غالباً بر هویت بخشی به بافت شهری به‌ مثابه یک برند و در نهایت ارائه تصویری مطلوب از تبریز از طریق رسانه‌های جمعی و مجازی تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها


  1. حکمت نیا، حسن و موسوی، میرنجف (1385). کاربرد مدل در جغرافیا: با تاکید بر برنامه ریزی شهری و ناحیه ای، چاپ اول، یزد: علم نوین.
  2. ساعی، علی؛ نائیجی، مختار؛ رضایی، محمد (1389). ارتباط بین تبلیغات و جذب گردشگر فرهنگی در ایران (مطالعه موردی گردشگران خارجی فرهنگی اصفهان)، دانشنامه علوم اجتماعی، دوره 1، شماره 4:69-94.
  3. شکوئی، حسین (1386). اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا: فلسفه های محیطی و مکتبهای جغرافیایی، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
  4. شاهی وندی، احمد و اصغر ضرابی، سامی، محمد (1389). تحلیلی بر پراکندگی شاخصهای توسعه در استانهای ایران، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره 2: 22-43.
  5. قربانی، رسول (1382). توریسم و پویایی فضاهای شهری، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز، شماره 13: 138-117.
  6. منوچهری، ایوب؛ صابر محمد پور و  ابراهیم پور لنبران، احد (1390). ارزیابی سیستم حمل و نقل عمومی (BRT) شهر تبریز با استفاده از رویکرد تحلیل عوامل استراتژیک (SWOT)، مدیریت شهری، دوره9، شماره 27: 79-98.
  7. لینچ ، کوین (1385). سیمای شهر، ترجمه منوچهر مزینی ، چاپ هفتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  8. Ashworth, G. and Page, S. (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes, Tourism Management, 32(1): 1-15.
  9. Anh, K, P. (2012). Identifying and Improving the Images of Vietnam as a Tourism Destination for Finish Tourists, unpublished Bachelor’s thesis, Hank University of Applied Science.
  10. Avraham Ketter, E. (2008). Media Strategies for Marketing Places in Crises: Improving the Images of Cities Countries and Tourist Destinations, London: Oxford.
  11. Dinnie, K. (2011). City Branding: Theory and Cases, London: Palgrave Macmillan.
  12. Fazli, G. and Yilmaz, E. (2012). Evaluation of Destination Image among Foreign Visitors in Tehran, Unpublished Thesis of Master of Science in tourism management, Eastern Meditearn University, Cyprus.
  13. Gallarza, M.G., Saura, I.G. and Garcia, C.H. (2002). Destination image: Towards a conceptual framework, Annals of Tourism Research, 29(1): 56-78.
  14. Govers, R.Go.F. (2009). Place Branding: Global, Virtual and Physical Identities, Constructed Imagined and Experienced, London: Palgrave Macmillan.
  15. Grydehj, A. (2008). Branding from above: Generic cultural branding in Shetland and other islands, Island Studies Journal, 3(2): 175-198.
  16. Heidarzadeh, H.K. and Saeedi, H. (2011). A model of destination branding for Isfahan city: Integrating concepts of branding and destination image, Interdisciplinary Journal of Research in Business, 1(4): 12-2.
  17. Herstein, R. (2012). Thin line between country, city and region branding, Journal of Vacation Marketing, 18(2): 147-155.
  18. Holloway, L. and Hubbard, P. (2001). People and Place: The Extraordinary Geographies of Everyday, NewYork: Routledge.
  19. Hubbard, P. (2006). City, NY: Routledge.
  20. Howie, F. (2003). Managing Tourist Destination, London: Thomson Learning/Continuum.
  21. Huang, W., Chen, C. and Lin, Y. (2013). Cultural proximity and intention to visit: Destination image of Taiwan as perceived by Mainland Chinese visitors, Journal of Destination Marketing &Management, 2(3): 176-184.
  22. Kavaritz, M. and Ashworth, G.J. (2005). City branding: An effective assentation of identity or a transport marketing trick?, Royal Dutch Geographical Society, 96(5): 19-28.
  23. Jesus, J, Mason, P. (2013). Visitor Perception of Destination Image: A Case Study of Palestine Tourism, Unpublished Master's thesis in tourism and travel management, London:  Metropolitan University.
  24. Kotler, P., Asplund, C. and Rein, I. (1999). Marketing Places Europe, Edinburgh, Prentice –Hall.
  25. Manheim, J.R. and Albritton, R.B. (1984). Changing national images: international public relation and media agenda setting, American Political Science Review, 78(3): 641-657.
  26. Patikas, C. (2013). Development of Thessaloniki: Greece as a City Break Tourism Destination, unpublished master thesis, Hellenic University.
  27. Orzekaskaus, P. and Smaiziene I. (2007). Public image and reputation management: Retrospective and actualities, Visiopolitics IR admistrativimas, 19: 59-63.
  28. Rehan, S. (2013). Urban branding as an effective sustainability tool in urban development, HBRC Journal, 10(2): 53-64.
  29. Riza, M., Dorati, N. and Fasli, M. (2011). City branding and identity, Asia Pacific International Conference on Environment-Behavior Studies, Famagusta, North Cyprus.
  30. Sevin, E. (2014). Understanding cities through city brands: City branding as a social and semantic method, Cities, 38: 47-56.
  31. Schwaighofer, R. (2013). Tourists Destinations Images and Local Culture: Using the Example of the United Arab Emirates, Springer Gabber.
  32. Stepchenkova, S. and Morrison, A.M. (2008). Russia’s destination image among American pleasure travelers: Revisiting Echtner and Ritchie, Tourism Management, 29(3): 548-560.
  33. Zhang, L. and Zhao, S. (2009). City branding and the Olympic effect: A case study of Beijing, Cities, 26(5): 245-254.