گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22080/jtpd.2026.30631.4056
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به درهمتنیدگی روزافزون پدیدههای مهاجرت و گردشگری، این پژوهش با هدف بررسی نقش مهاجرین افغانستانی در توسعهی گردشگری پایدار ایران انجام شده است. تمرکز بر ظرفیتهای فرهنگی، مذهبی، سلامت، تجاری و علمی این گروه، امکان بازتعریف سیاستهای میانرشتهای مهاجرت و گردشگری را فراهم میسازد.
روششناسی: پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی و میانرشتهای (گردشگری و علوم سیاسی) است. دادهها از طریق منابع کتابخانهای، آمارهای رسمی و مطالعات بینالمللی گردآوری و با بهرهگیری از چارچوب نظری-مفهومی گردشگری پایدار و گردشگری دیاسپورا تحلیل شدهاند تا ظرفیتها و چالشهای تعامل میان مهاجرت و گردشگری در ایران شناسایی شود.
یافتهها: نتایج نشان داد مهاجرین افغانستانی، بهواسطهی اشتراکات زبانی، فرهنگی و مذهبی، ظرفیتهای مؤثری برای تقویت گردشگری پایدار در ایران دارند. این گروه نهتنها بهعنوان مصرفکننده خدمات گردشگری، بلکه بهمثابه عاملان فرهنگی، کارآفرینان محلی و پیونددهندگان اجتماعی میتوانند در توسعه گردشگری ایران نقش ایفا کنند. همچنین، کمتوجهی سیاستی موجب استفاده ناکافی از این ظرفیتها شده است.
نتیجهگیری و پیشنهادات: پژوهش تأکید میکند که سیاستهای مهاجرتی و گردشگری ایران باید همسو طراحی شوند. ایجاد برنامههای آموزشی و فرهنگی مشترک، حمایت از کارآفرینی مهاجرمحور و توسعه گردشگری مذهبی و سلامت از مهمترین پیشنهادهای کاربردی در مسیر تحقق گردشگری پایدار مبتنی بر مهاجرت است.
نوآوری و اصالت: این پژوهش در تلاش است تا به پیوندی نظاممند میان مهاجرت افغانستانیها و مقوله گردشگری بپردازد. نوآوری آن در ترکیب نظریههای گردشگری پایدار و دیاسپورا با رویکرد میانرشتهای است که چارچوبی نو برای فهم گردشگری مهاجرمحور در ایران و منطقه ارائه میدهد.
حسینی, غلام عباس , رفیع, حسین , & رادمرد, محمد . (1405). تحلیل تعامل مهاجرت و گردشگری: مطالعه موردی مهاجرین افغانستانی در ایران. برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 15(57), 7-27. doi: 10.22080/jtpd.2026.30631.4056
MLA
غلام عباس حسینی; حسین رفیع; محمد رادمرد. "تحلیل تعامل مهاجرت و گردشگری: مطالعه موردی مهاجرین افغانستانی در ایران", برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 15, 57, 1405, 7-27. doi: 10.22080/jtpd.2026.30631.4056
HARVARD
حسینی, غلام عباس, رفیع, حسین, رادمرد, محمد. (1405). 'تحلیل تعامل مهاجرت و گردشگری: مطالعه موردی مهاجرین افغانستانی در ایران', برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 15(57), pp. 7-27. doi: 10.22080/jtpd.2026.30631.4056
CHICAGO
غلام عباس حسینی , حسین رفیع و محمد رادمرد, "تحلیل تعامل مهاجرت و گردشگری: مطالعه موردی مهاجرین افغانستانی در ایران," برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 15 57 (1405): 7-27, doi: 10.22080/jtpd.2026.30631.4056
VANCOUVER
حسینی, غلام عباس, رفیع, حسین, رادمرد, محمد. تحلیل تعامل مهاجرت و گردشگری: مطالعه موردی مهاجرین افغانستانی در ایران. برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 1405; 15(57): 7-27. doi: 10.22080/jtpd.2026.30631.4056
)