حکمرانی هوشمند و تحول آفرینی پایدار در مقاصد گردشگری ساحلی: مرور دامنه ای و دستور کار آینده

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، جغرافیای گردشگری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 گروه گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

10.22080/jtpd.2026.31299.4084

چکیده

زمینه و هدف: ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه برای پوشش شکاف دانش و هم‌پیوندی دو زمینۀ مفهومی حکمرانی هوشمند و تحول‌آفرینی پایدار و ارایه دستور کار اقدام برای مواجه با روندهای ناپایدار در مقاصد گردشگری ساحلی، هدف کانونی پژوهش را شکل داده است.

روش شناسی: پژوهش از طرح مروری و روش مرور دامنه‌ای استفاده نموده است؛ کاوش در دیماه 1404 و بر مبنای پایگاه علمی اسکوپوس منجر به شناسایی ۶۵۸۷ رکورد اولیه در بازه زمانی 2010 لغایت 2025 شد. پس از غربالگری طبق پروتکل پرایسما(2020) تعداد ۷۵ مقاله برای تحلیل محتوی کیفی، واجد شرایط تشخیص داده شد.

یافته‌ ها: تحلیل محتوی متون منتج به استخراج سه مقولۀ اصلی شامل حکمرانی هوشمند و داده‌محور، تحول‌آفرینی سیستمی و پایدار و بازآفرینی اکوسیستم ساحلی، همراه با هشت مقوله فرعی و ۴۵ کد پایه شد. یافته‌ها نشان داد که پیوند میان مقولات مذکور، قابلیت آشکار سازی در قالب چارچوب مفهومی یکپارچه و گزاره های کلیدی مرتبط با آن را دارد.

نتیجه‌گیری و پیشنهادها: چارچوب پیشنهادی می‌تواند مبنایی قابل اتکا، برای حکمرانی مقاصد گردشگری ساحلی و همچنین هدایت پژوهش‌های آینده را فراهم سازد. از منظر کاربردی، سیاست‌هایی همچون استقرار حکمرانی مشارکتی، توسعه زیرساخت هوشمند، نهادینه‌سازی تحول‌آفرینی سیستمی، تقویت نوآوری و یادگیری انطباقی، هم‌آفرینی ارزش در اقتصاد چرخشی گردشگری، بازآفرینی یکپارچه اکوسیستم ساحلی و پویایی تطبیقی بازار-محصول و تاب‌آوری برای بهکرد راهبری مقاصد، توصیه شده است.

نوآوری و اصالت: نوآوری پژوهش در ارتقای رهیافت حکمرانی هوشمند از منظر تحول‌آفرینی در فرایند گذار از پایداری به بازآفرینی، در بستر چارچوب مفهومی پیشنهادی و چرخه تعاملی آن نهفته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات