تحلیل گفتمان بازیگران خط مشی شهرسازی با رویکرد تحلیل گفتمان ( مطالعه موردی : استان مازندران به عنوان مقصد گردشگری ایران )

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت دولتی ، پردیس البرز ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

2 گروه خط مشی و اداره امور عمومی ، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران .

3 گروه مدیریت دولتی ، دانشکده مدیریت ، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری ، تهران ، ایران.

چکیده

مسائل شهرسازی در دهه‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی کشورهای در حال توسعه تبدیل شده‌اند. گسترش بی‌رویه شهرها، تخریب محیط زیست، بحران‌های سکونتی، تراکم‌های غیرمنطقی و شکافهای کالبدی و اجتماعی از جمله پیامدهای خط مشی‌گذاری نادرست در حوزه شهرسازی هستند . این پژوهش با هدف طراحی یک مدل بومی خط‌مشی‌گذاری شهرسازی در ایران، از رهیافت تحلیل گفتمان بازیگران استفاده کرده است.

روش تحقیق، کیفی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه با 22 نفر از کنشگران شهرسازی شامل مدیران کل ، شهرداران، اعضای شورای شهر، نمایندگان مجلس و کارشناسان مربوطه در مازندران گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از الگوی فرکلاف و نرم‌افزار NVivo انجام شد.

نتایج نشان داد چهار گفتمان مسلط در فرآیند خط‌مشی‌گذاری شهری استان شامل گفتمان سیاسی، نهادی، تخصصی و مشارکتی هستند که در بسیاری از موارد در تضاد با یکدیگر عمل می‌کنند.

این تضاد منجر به فقدان انسجام، ناکارآمدی خط مشی‌ها و تضعیف مشارکت عمومی شده اند. از جمله پیشنهادات نهایی پژوهش مواردی همچون تقویت ساختارهای مشارکت مردمی ؛ ایجاد هماهنگی میان گفتمان‌ها ؛ افزایش آموزش و آگاهی‌بخشی ؛ شفافیت و پاسخگویی ؛ توجه به پایداری و توسعه بلندمدت اشاره نمود. نتایج به‌دست‌آمده به موازات طراحی مدل خط مشی گذاری شهرسازی ، در راستای ارتقاء برنامه‌ریزی و توسعه پایدار گردشگری مازندران بسیار ارزشمند و کاربردی می باشند.

بر اساس یافته‌ها، مدلی طراحی شد که با محوریت تعامل گفتمان‌ها، شفافیت، بازنگری نهادی و تقویت مشارکت شهروندی، می‌تواند به‌عنوان چارچوبی نوین برای خط مشی‌گذاری در ایران به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات